{"id":42,"date":"2021-06-24T02:10:52","date_gmt":"2021-06-24T02:10:52","guid":{"rendered":"https:\/\/www.szaregeny.pl\/?p=42"},"modified":"2021-06-25T02:48:29","modified_gmt":"2021-06-25T02:48:29","slug":"roznorodnosc-tluszczy-w-diecie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.szaregeny.pl\/?p=42","title":{"rendered":"R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 t\u0142uszczy w diecie"},"content":{"rendered":"\n

Z punktu widzenia naszego organizmu bardzo istotne jest, aby\u015bmy w naszej diecie uwzgl\u0119dniali wszystkie frakcje kwas\u00f3w t\u0142uszczowych, ka\u017cda z nich bowiem pe\u0142ni w naszym organizmie okre\u015blon\u0105 rol\u0119.\u00a0 W znacznym uproszczeniu t\u0142uszcze dzielimy na kwasy t\u0142uszczowe nasycone oraz nienasycone, a te natomiast na jednonienasycone (omega 9) i wielonienasycone (omega 3 i omega 6).\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n

T\u0142uszcze wielonienasycone nazywane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c niezb\u0119dnymi nienasyconymi kwasami t\u0142uszczowymi z uwagi na fakt, \u017ce organizm cz\u0142owieka nie jest w stanie ich samodzielnie wyprodukowa\u0107 i nale\u017cy je dostarczy\u0107 z diet\u0105.  W typowej dla naszego spo\u0142ecze\u0144stwa diecie wyst\u0119puje nadmiar kwas\u00f3w omega 6 w stosunku do kwas\u00f3w omega 3, co w konsekwencji nasila stany zapalne w naszym organizmie. Aby przeciwdzia\u0142a\u0107 tej niekorzystnej dla naszego zdrowia sytuacji nale\u017cy uzupe\u0142ni\u0107 niedobory kwas\u00f3w omega 3. Ich \u017ar\u00f3d\u0142em s\u0105 przede wszystkim ryby (\u0142oso\u015b, pstr\u0105g, sardynki), oleje rybie oraz kryl. Do ro\u015blinnych \u017ar\u00f3de\u0142 kwas\u00f3w omega 3 nale\u017c\u0105 natomiast orzechy w\u0142oskie, olej lniany, siemi\u0119 lniane oraz nasiona chia. Te ostatnie nale\u017cy spo\u017cywa\u0107 \u015bwie\u017co zmielone, gdy\u017c tylko w takiej postaci zachowuj\u0105 warto\u015bci od\u017cywcze i s\u0105 przyswajalne przez organizm.<\/p>\n\n\n\n

Spo\u017cywaj\u0105c produkty bogate w omega 3 ostatecznie chcemy uzyska\u0107 odpowiedni poziom ich aktywnych form, czyli DHA i EPA.  Jedynie taka posta\u0107 omega 3 mo\u017ce by\u0107 wykorzystana przez organizm i wbudowana w b\u0142ony kom\u00f3rkowe.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142\u0105czaj\u0105c do diety ro\u015blinne \u017ar\u00f3d\u0142a kwas\u00f3w omega 3 nale\u017cy bra\u0107 pod uwag\u0119 fakt, \u017ce dostarczamy w ten spos\u00f3b kwas  a-linolenowego (ALA), kt\u00f3ry dopiero ulegaj\u0105c konwersji przekszta\u0142ca si\u0119 do DHA i EPA. Konwersja jest mo\u017cliwa tylko pod warunkiem obecno\u015bci w organizmie sprawnie dzia\u0142aj\u0105cego enzymu delta-6-desaturaza, kt\u00f3ry odpowiada za rozbijanie \u0142a\u0144cuch\u00f3w kwas\u00f3w t\u0142uszczowych i jest kodowany przez gen FADS2. Je\u017celi mamy w\u0105tpliwo\u015b\u0107 czy enzym ten pracuje prawid\u0142owo, nale\u017cy rozwa\u017cy\u0107 uzupe\u0142nienie diety o suplementacj\u0119 kwas\u00f3w omega 3 w postaci DHA i EPA.<\/p>\n\n\n\n

Z punktu widzenia dost\u0119pno\u015bci oraz efektywno\u015bci wykorzystania kwas\u00f3w omega 3 istotna jest r\u00f3wnie\u017c ilo\u015b\u0107 nasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych w diecie.  Wykazano, bowiem zmiany aktywno\u015bci enzymu delta 6 desaturaza mi\u0119dzy innymi pod wp\u0142ywem czynnik\u00f3w dietetycznych, w tym diety bogatej w nasycone kwasy t\u0142uszczowe oraz izomery trans kwas\u00f3w t\u0142uszczowych. \u0179r\u00f3d\u0142em tych ostatnich s\u0105 cz\u0119\u015bciowo uwodornione (cz\u0119\u015bciowo utwardzone) oleje ro\u015blinne np. margaryna, miksy t\u0142uszczowe, czy emulsje do sma\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n

W naszej kuchni na dobre zago\u015bci\u0142 olej kokosowy, a w przypadku diety wykluczaj\u0105cej produkty mleczne, r\u00f3wnie\u017c mas\u0142o klarowane. T\u0142uszcze te stanowi\u0105 grup\u0119 t\u0142uszczy nasyconych i cz\u0119sto s\u0105 stosowane do obr\u00f3bki cieplnej takiej jak sma\u017cenie oraz jako dodatki do potraw. Warto jednak mie\u0107 na uwadze, i\u017c ich du\u017ca ilo\u015b\u0107 w diecie mo\u017ce zbyt obci\u0105\u017ca\u0107 enzym delta 6 desaturaza, kt\u00f3ry b\u0119dzie niewydolny by dokona\u0107 konwersji ro\u015blinnych kwas\u00f3w omega 3 (ALA) do DHA i EPA. Te ostatnie s\u0105 bardzo istotnie znaczenie dla naszego zdrowia, poniewa\u017c:<\/p>\n\n\n\n