– Prosz\u0119 unika\u0107 stresu!<\/p>\n\n\n\n
Ilu z nas s\u0142yszy takie zalecenia w gabinecie lekarskim?<\/p>\n\n\n\n
\u0141atwo powiedzie\u0107, trudniej zrobi\u0107.<\/p>\n\n\n\n
\u0141apka w g\u00f3r\u0119 kto ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 porzucenia zmartwie\u0144 \u017cycia doczesnego na rzecz medytacji w Tybecie?<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017ce w\u0142a\u015bciwsze by\u0142yby zalecenia: Prosz\u0119 poszuka\u0107 technik i mo\u017cliwo\u015bci radzenia sobie ze stresem. <\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
„Stres b\u0119dzie Ci wrogiem, dop\u00f3ki nie nauczysz si\u0119 czerpa\u0107 z niego si\u0142y<\/em><\/strong>„<\/p>\n\n\n\n autor nieznany<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Czym jest stres?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Stres to naturalna reakcja organizmu na wyzwania, zagro\u017cenia, trudno\u015bci lub zmiany, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 w naszym \u017cyciu. To mechanizm stanowi\u0105cy sta\u0142y element naszego istnienia, w kt\u00f3rym zmienn\u0105 s\u0105 jedynie bod\u017ace go wywo\u0142uj\u0105ce. Reakcja fizjologiczna naszego organizmu na czynniki stresogenne przebiega dok\u0142adnie ten sam spos\u00f3b, jak reakcja zachodz\u0105ca w organizmach naszych pra przodk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n W obliczu sytuacji stresowej nasze cia\u0142o zachowuje si\u0119 w okre\u015blony spos\u00f3b: przyspiesza nam t\u0119tno, oddech staje si\u0119 p\u0142ytszy, a w ca\u0142ym ciele pojawia si\u0119 napi\u0119cie. Nasz organizm w odpowiedzi na pojawiaj\u0105ce si\u0119 bod\u017ace zaczyna produkowa\u0107 hormony \u2013 adrenalin\u0119, noradrenalin\u0119 oraz kortyzol \u2013 substancje, kt\u00f3re wydzielane przez organizm w czasie stresu wspomagaj\u0105 nas w radzeniu sobie z trudn\u0105 sytuacj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Adrenalina to hormon wytwarzany w rdzeniu nadnerczy, a tak\u017ce w niekt\u00f3rych neuronach o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego. Prekursorami adrenaliny s\u0105 dopamina i noradrenalina, ta ostatnia spe\u0142nia funkcje hormonalne. Adrenalina wp\u0142ywa na podwy\u017cszenie poziomu glukozy we krwi, po\u015bredniczy w przenoszeniu impuls\u00f3w ze wsp\u00f3\u0142czulnego uk\u0142adu nerwowego do tkanek. Zar\u00f3wno adrenalina jak i noradrenalina wp\u0142ywaj\u0105 g\u0142\u00f3wnie na popraw\u0119 kr\u0105\u017cenia, zwi\u0119kszaj\u0105 cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 rytmu serca i oddzia\u0142uj\u0105 na napi\u0119cie mi\u0119\u015bni. Adrenalina zwi\u0119ksza tak\u017ce zapotrzebowanie organizmu na tlen, poniewa\u017c wp\u0142ywa na dotlenienie m\u00f3zgu i innych tkanek. Wp\u0142ywa r\u00f3wnie\u017c na podwy\u017cszenie temperatury cia\u0142a. Dzia\u0142anie adrenaliny i noradrenaliny podczas stresu zwi\u0119ksza produkcj\u0119 kortyzolu, kt\u00f3ry podnosi st\u0119\u017cenie glukozy we krwi, nasila katabolizm<\/a>, czyli rozpad bia\u0142ek, wp\u0142ywa na gospodark\u0119 w\u0119glowodanow\u0105 zwi\u0119kszaj\u0105c glukoneogenez\u0119 i glikogenogenez\u0119. Ponad to wp\u0142ywa na gospodark\u0119 t\u0142uszczow\u0105, poniewa\u017c zwi\u0119ksza lipoliz\u0119 oraz gospodark\u0119 wodno-elektrolitow\u0105 zatrzymuj\u0105c s\u00f3l w organizmie, a zwi\u0119kszaj\u0105c wydalanie potasu<\/a>. Wykazuje r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142anie przeciwzapalne i immunosupresyjne, kt\u00f3re wp\u0142ywa na os\u0142abienie uk\u0142adu odporno\u015bciowego. Kortyzol podnosi r\u00f3wnie\u017c ci\u015bnienie krwi, wzmaga wydzielanie soku \u017co\u0142\u0105dkowego i powoduje uwalnianie wapnia z ko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Organizm produkuj\u0105c hormony, w odpowiedzi na pojawiaj\u0105ce si\u0119 bod\u017ace zewn\u0119trzne, przygotowuje si\u0119 do reakcji \u2013 walcz lub uciekaj. O ile u cz\u0142owieka prahistorycznego, taka reakcja by\u0142a w\u0142a\u015bciwa, a szybko\u015b\u0107 podj\u0119cia decyzji mog\u0142a zawa\u017cy\u0107 o jego \u017cyciu lub \u015bmierci, o tyle obecnie taki spos\u00f3b reagowania jest zazwyczaj nieadekwatny do pojawiaj\u0105cego si\u0119 zagro\u017cenia. Wa\u017cne jest wi\u0119c, aby wiedzie\u0107 jak stres wp\u0142ywa na nasz organizm, zrozumie\u0107 ten proces i nauczy\u0107 si\u0119 sobie z nim radzi\u0107. Stanowi to, bowiem kwesti\u0119 kluczow\u0105 dla naszego dobrostanu zdrowotnego. Organizm zbyt cz\u0119sto stawiany do \u201epe\u0142nej mobilizacji\u201d z czasem zacznie ponosi\u0107 konsekwencje takiego stanu rzeczy w postaci wyczerpania, depresji, wypalenia, czy zwi\u0119kszonej podatno\u015bci na choroby, w tym choroby przewlek\u0142e.<\/p>\n\n\n\n Stresory, kt\u00f3re na nas wp\u0142ywaj\u0105 i wydaj\u0105 si\u0119 mie\u0107 najwi\u0119ksze znaczenie, to bod\u017ace docieraj\u0105ce do nas z zewn\u0105trz. Wywo\u0142uj\u0105 one w nas okre\u015blone procesy fizjologiczne, ale ostatecznie to jaka b\u0119dzie nasza reakcja, zale\u017cy w du\u017cej mierze od nas samych. To my decydujemy, o tym czy damy si\u0119 porwa\u0107 czarnym my\u015blom, narzekaniu, czy postaramy si\u0119 spojrze\u0107 na wydarzenia z boku, ze spokojem oceni\u0107 sytuacj\u0119 i \u015bwiadomie podj\u0105\u0107 decyzj\u0119, co do dalszych krok\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Co ciekawe, g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em stresu jest jednak tzw. autostres, kt\u00f3ry jest efektem proces\u00f3w my\u015blowych nieustannie nam towarzysz\u0105cych. Nasze nastawienie, b\u0119d\u0105ce efektem przekona\u0144 i do\u015bwiadcze\u0144 z przesz\u0142o\u015bci, determinuje nasze wizje dotycz\u0105ce przysz\u0142o\u015bci. Okazuje si\u0119, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 sytuacji, kt\u00f3re nas stresuj\u0105 sporadycznie nale\u017cy do sytuacji obiektywnych, czyli jest zwi\u0105zana z powa\u017cn\u0105 chorob\u0105 lub zagro\u017ceniem \u017cycia. Wtedy ta mocna reakcja na stres jest jak najbardziej uzasadniona, w pozosta\u0142ych wypadkach warto zatrzyma\u0107 si\u0119 na chwil\u0119 i zada\u0107 sobie pytanie:<\/p>\n\n\n\n Czy na pewno mam pow\u00f3d do zmartwie\u0144?<\/strong><\/p>\n\n\n\n U\u017cywaj\u0105c s\u0142owa \u201estres\u201d zazwyczaj mamy na my\u015bli negatywny wyd\u017awi\u0119k tego zjawiska. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce jest on zjawiskiem ca\u0142kowicie naturalnym, fizjologicznym, ale jest r\u00f3wnie\u017c mechanizmem mobilizuj\u0105cym nas do dzia\u0142ania, pomocnym w podejmowaniu decyzji oraz wspieraj\u0105cym nas w pokonywaniu trudno\u015bci, z kt\u00f3rymi przysz\u0142o nam si\u0119 zmierzy\u0107. Wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c, aby pami\u0119ta\u0107, \u017ce pozytywny wymiar stresu jest zwi\u0105zany tylko i wy\u0142\u0105cznie z jego umiarkowanym nasileniem i kr\u00f3tkim okresem trwania, po kt\u00f3rym organizm zawsze wraca do r\u00f3wnowagi i ma zapewniony odpoczynek.<\/p>\n\n\n\n Stres oraz sytuacje, kt\u00f3re go wywo\u0142uj\u0105 s\u0105 nieod\u0142\u0105cznym elementem naszego \u017cycia. Nie jeste\u015bmy w stanie go ca\u0142kowicie wyeliminowa\u0107, ale mo\u017cemy nauczy\u0107 si\u0119 sobie z nim radzi\u0107, aby nasze reakcje by\u0142y adekwatne do wyzwania, z kt\u00f3rym przysz\u0142o nam si\u0119 mierzy\u0107. Mimo, \u017ce mamy coraz wi\u0119ksz\u0105 odwag\u0119 otwarcie m\u00f3wi\u0107 o swoich emocjach, nadal istnieje problem na p\u0142aszczy\u017anie praktycznych dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re pozwol\u0105 nam ze spokojem przyj\u0105\u0107 to co niesie codzienno\u015b\u0107. Obecnie do\u015bwiadczamy epidemii stresu, depresji i l\u0119ku, dlatego te\u017c tak istotne jest, aby\u015bmy sami zadbali o swoje dobre samopoczucie i odnale\u017ali metody, kt\u00f3re przynios\u0105 ukojenie dla naszych umys\u0142\u00f3w i cia\u0142.<\/p>\n\n\n\n \u201eZmie\u0144 swoje my\u015bli, a zmienisz sw\u00f3j \u015bwiat\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Norman Vincent Peale<\/strong><\/p>\n\n\n\n Autor powy\u017cszego cytatu w swojej ksi\u0105\u017cce \u201eMoc pozytywnego my\u015blenia\u201d napisa\u0142: \u201eZ pewno\u015bci\u0105 nie ignoruj\u0119 ani nie minimalizuj\u0119 trud\u00f3w i tragedii \u015bwiata, ale nie pozwalam im te\u017c dominowa\u0107\u201d. Wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce jest to \u0142atwiejsze do powiedzenia ni\u017c do zrobienia. Warto jednak podj\u0105\u0107 trud zmiany swojego nastawienia, poniewa\u017c istnieje wiele bada\u0144 naukowych, kt\u00f3re pokazuj\u0105, \u017ce okre\u015blony spos\u00f3b my\u015blenia i reagowania mo\u017ce pozytywnie wp\u0142ywa\u0107 na poziom odczuwanego stresu. Je\u017celi b\u0119dziemy skupia\u0107 si\u0119 na negatywnych my\u015blach i problemach, stres oraz poczucie zagro\u017cenia b\u0119dzie wzrasta\u0142o. Je\u017celi natomiast skupimy si\u0119 na szukaniu rozwi\u0105zania, na mo\u017cliwo\u015bciach wyj\u015bcia z danej sytuacji, w\u00f3wczas wykorzystamy naturalny przyp\u0142yw energii wywo\u0142any stresem do poradzenia sobie z trudno\u015bciami.<\/p>\n\n\n\n Deepak Chopra, znany ameryka\u0144skim lekarz, pisarz i filozof uj\u0105\u0142 t\u0119 my\u015bl w nast\u0119puj\u0105cych s\u0142owach:<\/p>\n\n\n\n Pozytywne my\u015blenie nie polega na byciu szcz\u0119\u015bliwym przez ca\u0142y czas.<\/em><\/p>\n\n\n\n Pozytywne my\u015blenie nie polega na unikaniu negatywnych emocji.<\/em><\/p>\n\n\n\n Pozytywne my\u015blenie nie gwarantuje, \u017ce nigdy nie wydarzy si\u0119 nic z\u0142ego.<\/em><\/p>\n\n\n\n Pozytywne my\u015blenie nie udaje, \u017ce twoje \u017cycie jest idealne.<\/em><\/p>\n\n\n\n Pozytywne my\u015blenie to uznanie, gdy co\u015b p\u00f3jdzie nie tak.<\/em><\/p>\n\n\n\n Pozytywne my\u015blenie przyjmuje nastawienie na wzrost.<\/em><\/p>\n\n\n\n Pozytywne my\u015blenie to pewno\u015b\u0107, \u017ce potrafisz zachowa\u0107 spok\u00f3j w chaosie.<\/em><\/p>\n\n\n\n Pozytywne my\u015blenie zmienia twoj\u0105 zdolno\u015b\u0107 przetrwania na opcj\u0119 rozwoju.<\/em><\/p>\n\n\n\n Szukajmy wsparcia<\/strong><\/p>\n\n\n\n Co ciekawe podczas sytuacji stresowych, opr\u00f3cz adrenaliny, kortyzolu oraz noradrenaliny, nasz organizm wydziela oksytocyn\u0119. Oksytocyna powszechnie jest znana jako hormon mi\u0142o\u015bci, kojarzony z porodem. Hormon ten wp\u0142ywa na wi\u0119\u017a matki z dzieckiem, na relacje rodzic\u00f3w i wyzwala w nas potrzeb\u0119 blisko\u015bci. Badanie przeprowadzone w USA pokazuje, \u017ce osoby, kt\u00f3re by\u0142y bardzo nara\u017cone na stres, ale kt\u00f3re udziela\u0142y si\u0119 spo\u0142ecznie i dawa\u0142y wsparcie innym osobom b\u0119d\u0105cym w podobnej sytuacji, by\u0142y og\u00f3lnie rzec ujmuj\u0105c zdrowsze, d\u0142u\u017cej \u017cy\u0142y, a negatywne skutki stresu by\u0142y du\u017co mniejsze ni\u017c u os\u00f3b, kt\u00f3re by\u0142y, tak jak poprzednicy, nara\u017cone na d\u0142ugotrwa\u0142y i silny stres, ale mierzy\u0142y si\u0119 z nim w samotno\u015bci. Wnioski nasuwaj\u0105 si\u0119 same. W sytuacjach dla nas trudnych, gdy czujemy, \u017ce problem nas przyt\u0142acza czy przerasta, warto poszuka\u0107 wsparcia u bliskich lub u os\u00f3b, kt\u00f3re maj\u0105 do tego kompetencje. Sama rozmowa, samo g\u0142o\u015bne wypowiedzenie tego co nas martwi czy stresuje, mo\u017ce spowodowa\u0107, \u017ce spojrzymy na problem z zupe\u0142nie innej perspektywy, a niemo\u017cliwe stanie si\u0119 mo\u017cliwym.<\/p>\n\n\n\n Naucz si\u0119 odpr\u0119\u017ca\u0107<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nasz organizm potrafi w u\u0142amku sekundy stan\u0105\u0107 w gotowo\u015bci i pe\u0142nej mobilizacji, podobnie mo\u017ce si\u0119 te\u017c skutecznie odpr\u0119\u017cy\u0107. Istnieje wiele technik relaksacyjnych pocz\u0105wszy od technik oddechowych, s\u0142uchania muzyki relaksacyjnej, \u0107wicze\u0144 uwa\u017cno\u015bci czy jogi. Powy\u017csze metody dedykowane s\u0105 dla os\u00f3b, kt\u00f3re potrzebuj\u0105 wyciszenia, zatrzymania si\u0119 i skupienia. Dla tych, kt\u00f3rzy preferuj\u0105 bardziej aktywne sposoby na roz\u0142adowanie napi\u0119cia doskona\u0142\u0105 alternatyw\u0105 b\u0119dzie spacer, jogging czy jazda na rowerze. Mo\u017cliwo\u015bci jest wiele i ka\u017cdy z pewno\u015bci\u0105 znajdzie form\u0119 relaksu odpowiedni\u0105 dla siebie.<\/p>\n\n\n\n Stres towarzyszy nam codziennie, kumuluje si\u0119 i w konsekwencji mo\u017ce zak\u0142\u00f3ci\u0107 nasze prawid\u0142owe funkcjonowanie. Nasze lub naszych bliskich. Powiedzenie \u201eprzela\u0142o mi si\u0119\u201d jest znane wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas. Nie pozw\u00f3lmy wi\u0119c sobie, na doprowadzenie do sytuacji, gdy w najmniej oczekiwanym momencie wybuchniemy i przelejemy ca\u0142\u0105 swoj\u0105 frustracj\u0119, negatywne emocje i stres na inne osoby. Nikomu to nie wyjdzie na dobre, a przyczyni si\u0119 do kolejnych problem\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n \u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n\n\n\n Peale N., Moc pozytywnego my\u015blenia\u201d, Wydawnictwo Studio EMKA, Warszawa 2016<\/p>\n\n\n\n